Depresja i stany lękowe: czynniki które mogą się do tego przyczynić. Wybrane z książki "Jak odzyskać siebie i utracone więzi" JOHANN HARI

Trzy rodzaje przyczyn depresji i zaburzeń lękowych: biologiczne, psychologiczne i społeczne.

1. Utrata więzi z sensowną pracą:

- brak swobody w decydowaniu o czymkolwiek, przymusowa bierność z tym związana i zamknięcie się przez to w sobie

-praca nudna, otępiająca, monotonna, niszcząca duszę, w której ludzie codziennie po trochu umierają, bo nie porusza ona w nich żadnej struny

-długotrwały stres i napięcie

-niski status, stanowisko

-pozbawienie poczucia kontroli

-brak kontaktu i rozmów z innymi pracownikami, samotność i izolacja

-brak poczucia kontroli nad sytuacją, piętrzące się obowiązki nie mające końca

-brak równowagi między wysiłkiem a nagrodą

-praca bezcelowa 

-tkwienie w złej pracy z poczucia braku innego wyjścia i strachu przed poświęceniem stabilności finansowej na rzecz pracy mniej dochodowej

2.Utrata więzi z innymi osobami:

-samotność i izolacja

-ograniczone życie towarzyskie

-ograniczona liczba przyjaciół

-brak wspólnot z innymi ludżmi

-poczucie strachu i ciągły stan gotowości wywołane przez zbyt długie życie w pojedynkę

-brak poczucia bezpieczeństwa

-brak wspólnoty rodzinnej, plemienia

-efekt śnieżnej kuli, spirala odłączenia się od ludzi coraz bardziej się wydłuża przez nadmierną czujność podejrzliwość

-ciągłe szukanie zagrożenia wywołane przez samotność i poczucie że nikt o nich nie dba i im nie pomoże w razie zagrożenia

-brak łączących wspólnych wartości z innymi ludżmi

-brak społecznej więzi wzajemnej pomocy i ochrony

-internet przyczyną apogeum samotności

-gry internetowe dające poczucie wspólnoty i znaczenia, lepszej kontroli swojego życia niż w realu

3. Utrata więzi z ważnymi wartościami:

-wyrzeczenie się swoich wartości z przymusu egzystencjalnego

-uznawanie wartości pieniądza i posiadania jako rzecz najwyższą

-nadmierne przywiązywanie wagi do postrzegania nas przez innych ludzi

-zbytnie przywiązywanie wagi do wartości zewnętrznych, materialnych

-mała koncentracja na wartościach wewnętrznych ( być lepszym ojcem, człowiekiem, przyjacielem itp.)

-śmieciowe jedzenie zatruwa nasze ciała, śmieciowe wartości zatruwają nasze umysły

-koncentracja na celach zewnętrznych zatruwa relacje z innymi ludzmi

-materializm sprawia że wystawiasz się na coś co jest poza twoją kontrolą, na ocenę innych ludzi 

-kulturalna presja, więcej wydawaj, więcej pracuj

-reklama odgrywa kluczową rolę w wyborze systemu wartości

-konsumpcjonizn przyczyną ciągłego niezadowolenia i braku nasycenia

-cele zewnętrzne, brak wewnętrznej satysfakcji

-"granie w gry z dziećmi jest o wiele fajniejsze, o wiele przyjemniej jest robić coś z własnej woli, niż chodzić do pracy i robić to, czego nie chcesz robić. O wiele przyjemniej jest czuć, że ktoś kocha cię za to, kim jesteś, a nie za to, że dałeś mu pierścionek z wielkim brylantem."

4.Utrata więzi z traumą z dzieciństwa.

-liczne traumatyczne przeżycia z dzieciństwa

-przemoc emocjonalna, molestowanie seksualne

-okrucieństwo ze strony rodziców

-depresja w odpowiedzi na nieprawidłowe doświadczenia życiowe

-tłumienie bólu po traumach, brak przepracowania problemów 

-spychanie problemów, ślepa wiara w szybkie lekarstwa (używki, samookaleczanie, objadanie się, leki psychotropowe, uzależnienia) aby uniknąć konfrontacji z bólem

-poczucie winy i wstydu, główna przyczyna braku uwolnienia się od traumatycznych przeżyć

-postawa dziecka wobec przemocy: albo bezsilność (nic nie da się z tym zrobić jestem ofiarą) albo poczucie winy (poczucie winy daje pewne poczucie kontroli nad sytuacją, że skoro to moja wina to zawsze mogę coś w sobie zmienić)

-konsekwencje poczucia winy z dzieciństwa (ktoś kto uważa że w dzieciństwie zasłużył na krzywdy przeniesie takie myślenie w dorosłość)

5.Utrata więzi ze statusem i szacunkiem:

-niskie pozycje w hierarchii

-uległość i podporządkowanie

-niska ranga społeczna

-niepewny status społeczny, zagrożony, presja społeczna (poczucie że w dzisiejszych czasach liczą się tylko gwiazdy i bogaci)

-duże dysproporcje społecznej hierarchii w danym kraju (różnice w dochodach i statusie)

-zbyt duża luka w drabinie społecznej, poczucie porażki, pokonania

6.Utrata więzi ze światem przyrody:

-depresja liczniejsza w miastach niż na wsi

-ograniczenie kontaktu z przyrodą, naturalnym środowiskiem

-człowiek ma naturę zwierzęcia stworzonego do ruchu, nie da na długo zamknąć go w betonowej klatce

-brak aktywności w naturze 

-odcięcie od wrodzonej miłości do krajobrazów oraz naturalnej sieci życia, która nas otacza tzw. biofilii

-na małej przestrzeni stajemy się więzniami własnego ego, przestrzeń w naturze sprawia, że nasze ego się kurczy a świat nabiera wielkich rozmiarów

7. Utrata więzi z nadzieją i poczuciem bezpiecznej przyszłości:

-krótkowzroczność, myślenie wyłącznie o następnych kilku godzinach i ciężarze które one przyniosą

-kontrola społeczna, państwowa

-zaburzone poczucie tożsamości 

-oderwanie od poczucia przyszłości

-społeczny brak kontroli nad własnym życiem

-brak nadziei na lepszą, mniej bolesną przyszłość 

-brak pozytywnej wizji przyszłości

-utrata poczucia stabilnej przyszłości

-brak poczucia sensu życia

8i9.Prawdziwa rola genów i zmian w mózgu:

-depresja to nie guz rosnący w mózgu- cierpienie wywołane przez zewnętrzny świat i zmiany w mózgu chodzą ze sobą w parze

-neuroplastyczność mózgu - zmienia się w zależności od tego jak go używamy (skraca te synapsy których nie używasz, a wydłuża te używane najczęściej)

-depresja spowodowana niskim poziomem serotoniny jest błędną diagnozą, pozbawia pacjenta szansy na zmianę i nadziei na wyleczenie

-w momencie nawarstwiania się i nakładania na siebie przykrych zdarzeń i problemów, mózg skraca synapsy związane z radością i przyjemnością a wydłuża te związane z rozpaczą i strachem.

-''ból spowodowany niekorzystnymi wydarzeniami w życiu może wyzwolić reakcję tak silną, że mózg będzie utrzymywał reakcję bólową przez dłuższy czas, aż coś go wypchnie z tego kąta i przesunie w bardziej elastyczne miejsce. A jeśli świat nadal będzie przysparzał ci głębokiego cierpienia, pozostaniesz uwięziony w takiej sytuacji na długi czas, a kula śnieżna będzie robiła się coraz większa."

-gen 5-HTT ma związek z depresją, ale nasze geny są aktywowane przez środowisko

-czynniki genetyczne przyczyniają się do rozwoju choroby, ale potrzebują bodzca ze środowiska lub psychiki

-depresja endogenna i reaktywna